Umowy cywilnoprawne – umowa o dzieło, umowa zlecenie

umowy cywilnoprawne
Standardowy

 W Polsce w ostatnim czasie popularne stały się umowy cywilnoprawne, które w mediach określane są mianem umów śmieciowych. Jednak czy umowy cywilnoprawne faktycznie są zawsze niekorzystne dla pracowników? Te i inne zagadnienia związane z umowa o dzieło oraz umowami zlecenie postaram się przybliżyć w tym artykule.

Co to jest umowa cywilnoprawna?

Umowa cywilnoprawna w polskim prawie istnieje w dwóch formach: umowy o dzieło oraz umowy zlecenie. Umowy te nie są objęte kodeksem pracy, dlatego zatrudnionym na te umowy osobom nie przysługują takie same prawa jak osobom, które pełnią stosunek pracy w oparciu o umowę o pracę. W przypadku jakichkolwiek sporów rozstrzygane są one na podstawie kodeksu cywilnego. W przypadku umów cywilnoprawnych nie mówimy o pracowniku, pracodawcy i stosunku pracy, tylko o zleceniodawcy i zleceniobiorcy.

Umowa zlecenie

Umowa zlecenie to elastyczna forma zatrudnienia, która jest umową między dwoma stronami na wykonanie określonej czynności, zadania (art. 734 – 751 kc). Umowa zlecenie często stosowana jest przez pracodawców, w celu ograniczenia kosztów związanych z ZUS, jednak jeśli stwierdzony zostanie stosunek pracy (z zawartej umowy wynika konieczność wykonywania obowiązków osobiście, odpłatnie oraz w warunkach nadzoru, w miejscu i o czasie wyznaczonym przez zleceniodawcę), wówczas pracodawca musi liczyć się z karą w wysokości od 1000 do 30 000 zł na mocy art. 281 Kodeksu pracy.

W umowie zleceni muszą się znaleźć takie informacje jak:

  • strony podpisujące umowę
  • opis zlecenia i określenie zakresu współpracy
  • czas trwania zlecenia oraz kwotę wynagrodzenia za jego wykonanie

Dodatkowo w przypadku umowy zlecenie zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za bezpośredni efekt wykonanego zlecenia oraz nie może go przekazać do wykonania osobom trzecim, co jest głównym czynnikiem odróżniającym umowę zlecenie od umowy o dzieło.

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło to kolejna forma umowy cywilnoprawnej, która częsta jest wykorzystywana przez firmy w celu zmniejszenia kosztów funkcjonowania. W przypadku umowy o dzieło zleceniobiorca ma jasno określony cel w postaci „dzieła”, które mus wykonać (art. 627 – 646 kc). Dzieło to musi mieć chociaż częściowo charakter materialny, czyli musi dać się określić w miejscu oraz czasie, a za jego efekt w całości odpowiada zleceniobiorca. Dodatkowo w przypadku umowy o dzieło zleceniobiorca może przekazać zlecenie osobom trzecim do realizacji, chyba że w umowie zostanie to wyraźnie zastrzeżone.

Dodatkowo umowa o dzieło to najbardziej korzystna forma umowy ze względu na wynagrodzenie netto, które jest najwyższy w porównaniu z umową o pracę, czy umową zlecenie.

Korzyści z umów cywilnoprawnych

Obie formy umów cywilnoprawnych omówionych powyżej wbrew pozorom są korzystne nie tylko dla pracodawcy, który ogranicza koszty związane z zatrudnieniem pracownika, ale także dla zleceniobiorcy, który w przypadku umowy zlecenie może zrezygnować z odprowadzania składek ZUS zwiększając w ten sposób swoje wynagrodzenie. Dodatkowo w przypadku umów zlecenie oraz umów o dzieło mamy większą swobodę działania, ponieważ nie mamy nadzoru pracodawcy, a dodatkowo możemy w każdym momencie wypowiedzieć umowę, chyba że treść umowy stanowi inaczej.

Umowy cywilnoprawne są najbardziej korzystne dla osób dorabiających sobie, które mają już umowę o pracę oraz studentów do 26 roku życia bo dodatkowo w przypadku zawarcia takiej umowy są zwolnieni z odprowadzania składki chorobowej od wynagrodzenia, dzięki czemu otrzymują wyższe wynagrodzenie netto.

Jeśli jednak chcemy upewnić się czy dana umowa cywilnoprawna będzie dla nas w 100% korzystna i czy na pewno nie zachodzi tam stosunek pracy może zwrócić się o pomoc do najbliższej kancelarii prawnej. Prawnik  rozstrzygnie, czy jest ona zgodna z prawem i korzysta dla obu ze stron.

Prawo pracy – Staż pracy, a ilość dni urlopu

urlop
Standardowy

Rozpoczynając po studiach pracę na „Umowę o pracę”, czy też pracując pewien okres czasu zastanawiamy się jaki wymiar urlopu przysługuje nam, czy jest wymiar pełny 26 dni urlopu, czy też mniej? Postaramy się opisać jaka jest zależność między stażem pracy, a ilością dni urlopu oraz jakie elementy wliczają się w staż pracy liczony do urlopu.

Staż pracy, a ilość dni urlopy?

W polskim prawie pracy, zgodnie z art. 154 § 1 k.p. wymiar urlopu zależny jest wyłącznie od stażu pracy, a nie płci, czy wieku i wynosi on:

  • 20 dni – jeżeli pracownik jest pracuje  krócej niż 10 lat
  • 26 dni – jeżeli pracownik jest pracuje co najmniej 10 lat.

Co wlicza się w staż pracy?

Ukończone szkoły, a dodatkowe lata stażu pracy do urlopu wypoczynkowego

Wbrew pozorom, aby uzyskać pełen wymiar urlopu, czyli 26 dni nie musimy pracować 10 lat, ponieważ w staż pracy wlicza się także nauka w szkole średni, zawodowej, a także policealnej i na studiach.

W zależności od ukończonej szkoły, przysługuje nam dodatkowe lata do stażu pracy, które uwzględniane są w przypadku wyliczania urlopu. Lata ta jednak nie sumują się, a brane są pod uwagę najbardziej korzystne dla pracownika ukończone szkoły, które wpływają na okres urlopu wypoczynkowego.

I tak za ukończenie szkoły zasadniczej lub też równorzędnej szkoły zawodowej doliczone zostaną do naszego stażu pracy 3 lata, za ukończenie zawodowej szkoły średniej szkoły 5 lat, a  za świadectwo ukończenia średniej szkoły ogólnokształcącej 4 lata.

Dodatkowe lata do stażu pracy zyskamy również kończąc szkołę policealną, za co otrzymamy 6 lat, natomiast w przypadku ukończonych studiów wyższych, aż 8 lat.

Jak widać ukończone studia wyższe i praca dwa lat w dowolnej firmy na umowę o pracę uprawnia nas do pełnego wymiaru urlopu wypoczynkowego, czyli 26 dni urlopu.

Inne elementy wydłużające staż pracy

Na długość urlopu wypoczynkowego wpływ mają też tzw. okresy zaliczalne, czyli:

  • czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych,
  • okres udokumentowanej pracy za granicą, która podjęta była po 1 listopada 2005 roku,
  • lata pełnionej służby wojskowej,
  • okres urlopu wypoczynkowego,
  • czas, w którym prowadziliśmy indywidualne gospodarstwo rolne.

Cały ten okres możemy wliczyć w staż pracy, co przyspieszy uzyskanie pełnego wymiaru urlopu, czyli 26 dni urlopu.

Czego nie możemy uwzględnić w stażu pracy?

Do okresu stażu, który pozwoli nam uzyskać 26 dni urlopu nie możemy wliczyć:

  • czasu pracy na umowę zlecenie, umowę o dzieło lub inną umowę cywilnoprawną,
  •  lata, w których prowadziliśmy działalność gospodarczą,
  •  okresu urlopu bezpłatnego.

Jeśli nadal nie jesteś pewien ile dni urlopu Ci przysługuje 20, czy 26 zapytaj swojego pracodawcy lub też skontaktuj się z radcą prawnym specjalizującym się w prawie pracy, który na podstawie przedstawionych dokumentów i zaświadczeń udzieli Ci wyczerpującej informacji. Tego typu porady prawne można uzyskać również bezpłatnie, o czym pisaliśmy w tym artykule:
http://prawnik-plock.blog.pl/darmowa-pomoc-prawna-swiadczona-przez-prawnika/